De zoveelste Avengers film. Spider-Man. Incredibles 2. Of je ze leuk vindt of niet, de populariteit van superheldenfilms is al jaren aan het stijgen en lijkt niet te stoppen. Door velen worden ze gezien als oppervlakkige geldtrekkerij. Het succes van dit genre komt echter niet vanuit het niets en kan waardevolle lessen bieden voor elke creatieveling. Ook als je zelf geen superheldenfilm wil maken.

Populair: The Hero’s Journey

Een bekende klacht over superheldenfilms is dat de opbouw altijd hetzelfde is: de held wordt aan ons geïntroduceerd, er gaat iets fout, de held lost het op. Onderweg zijn er nog een aantal gebeurtenissen die een keerpunt in het verhaal aangeven. De held ontmoet bijvoorbeeld een mentor, die hem op weg helpt na een tegenslag. Deze opbouw is volgens een vaste structuur en kreeg van hoogleraar Joseph Campbell de naam: ‘The Hero’s Journey’. Het wordt toegepast in films, boeken en andere vormen van storytelling.

Breed inzetbaar

Deze structuur heeft zich keer op keer bewezen als een succesvolle manier om een verhaal op te bouwen, zodanig dat het nu ook in marketing toegepast wordt. Hier is de (potentiële) klant de held van het verhaal. De Hero’s Journey wordt, soms ook onbewust, door videomakers in allerlei werkvelden gebruikt om een verhaal te vertellen. Kijk bijvoorbeeld eens de video die wij maakten voor G-moji. Kan je de structuur herkennen?

Een reactie op de samenleving

Maar als het niet de verhaalstructuur is die dit genre zo populair maakt, waarom lijkt het dan juist nu zo’n hype? Een bekend fenomeen in de filmwereld is dat de populariteit van bepaalde genres een directe reactie is op de samenleving. Toen Amerika in 1929 in een economische crisis terechtkwam, steeg de populariteit van komediefilms. De burgers zochten naar entertainment, met name in de bioscoop, om even te kunnen ontsnappen aan de (treurige) dagelijkse werkelijkheid. In 2002 schreef Richard Dyer over hoe musicalfilms een gevoel van de ideale werkelijkheid overbrengen naar de kijker, door oplossingen te bieden voor de problemen van het dagelijks leven. Wanneer de wereld ingewikkeld wordt, heeft men volgens hem behoefte aan duidelijkheid. Zijn theorie kan ook toegepast worden op superheldenfilms. Neem bijvoorbeeld Wonder Woman.

Wonder Woman

Het dagelijkse gevoel van vermoeidheid wordt tegengegaan door de oneindige energie en kracht die ze bezit. Somberheid en eentonigheid worden doorbroken door de intensiteit van gevechten en grote risico’s. Manipulatie en de ondoorzichtigheid van de overheid wordt door haar bevochten met transparantie, oprechtheid en eerlijkheid. Wonder Woman spreekt kijkers aan, omdat ze weet waar ze voor staat en duidelijk is over haar doel. Ze gebruikt energie en samenwerking om schijnbaar onmogelijke dingen te bereiken. Zo geeft ze een idee van hoe een ideale wereld zou voelen.

Alle onderdelen van een film (of ander medium) bieden een mogelijkheid om het publiek iets te laten voelen. Deze onbewuste aspecten zijn een belangrijk deel van de impact die een film heeft op de kijkers. Vraag jezelf dus eens af hoe je wil dat jouw doelgroep zich voelt en hoe je dit het beste kan bereiken.

Gebruik maken van een bestaande doelgroep

Twee veel genoemde oorzaken van het recente succes van superheldenfilms zijn terug te leiden naar de doelgroep:

  1. Veel superhelden bestaan al jaren in stripboeken en hebben dus al een redelijke fanbase opgebouwd. Deze fans gaan vaker naar de bioscoop om de film te zien dan mensen die nog nooit van de superheld hebben gehoord.
  2. De film speelt goed in op de voorkeuren en verwachtingen van de doelgroep.

Into the spiderverse

Een goed voorbeeld van zo’n succesvolle film is Into The Spider-Verse. Deze film vertelt op een nieuwe manier het verhaal van superheld Spider-man en sprak daarmee een bestaande groep fans aan. Niet elke Spider-man film was echter zo populair als deze. Wat deed Into The Spider-Verse beter? De makers gaven de fans wat ze wilden. De animatiestijl is duidelijk geïnspireerd door stripboeken. Het hoofdpersonage is er een waar veel kijkers zich in herkennen. De film speelde goed in op wat de fans zo leuk vinden aan Spider-man als personage en franchise. Door in te spelen op wat de doelgroep wil, maak je gebruik van het netwerk van mensen wat al geïnteresseerd was in een onderwerp, al voor jij bedacht er iets over te maken. Een belangrijke les die deze film ons kan leren: weet wie je doelgroep is en wat ze verwachten.

Herkenbaarheid

Inspelen op wat men al kent zorgt niet alleen voor waardering van de fans, het creëert ook herkenbaarheid. Mensen houden van dingen die ze herkennen en zullen sneller kiezen voor iets wat ze bekend voorkomt dan voor iets wat compleet nieuw is. Marvel gebruikt dit in hun films door veel herhaling toe te passen. Ze herhalen bepaalde structuren, omgevingen en aspecten van de eerdere films en laten in nieuwe films bekende personages terugkomen. Tegelijkertijd veranderen ze telkens de formule en ingrediënten net een beetje, zodat de herhaling niet gaat tegenstaan. Ook Apple past dit toe door innovatie te bieden, maar de producten toch herkenbaar te houden. Bij Public Cinema kan je dit terugzien in bepaalde serie video’s die we maken. Bijvoorbeeld voor OMOOC, waar de opbouw van de video’s hetzelfde is, maar de inhoud altijd anders. Zo weten de kijkers altijd wat ze kunnen verwachten.

Natuurlijk zijn er veel meer factoren die meespelen in de populariteit van een film en genre. Ook geldt niet alles wat ik genoemd heb voor elke superheldenfilm. Maar ik denk echt dat er veel te leren valt uit de populariteit van een dergelijk genre en dat deze lessen toe te passen zijn in elke andere mediavorm.

Vond je deze blog interessant? Deel het op sociale media:

Deze blog is geschreven door Esther van Amstel, video editor bij Public Cinema.esther-van-amstelWe helpen organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. In onze blog delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen.