Onlangs ben ik verhuisd en mocht ik opnieuw mijn boekenkast inrichten. Daarbij hoorde een hele doos kinderboeken, die ik nog altijd waardeer. Deze verdienen dus ook weer een plekje in mijn nieuwe huis. Ik zag een aantal pareltjes die ik graag opnieuw wil lezen en bedacht een aantal redenen waarom je als volwassenen kinderboeken zou moeten (blijven) lezen. Verbeelding, levenslessen, ontsnappen aan de realiteit en humor spelen een belangrijke rol. Voordat je je eigen boekenkast erop naslaat, vertel ik je in dit blog over de waarde van kinderboeken.

Verbeelding in woord en beeld

Kinderboeken bevatten een enorme schat aan verbeelding. En verrijken dus ook de verbeelding van een kind. En dat is nou net iets waar je als volwassene ook nog heel veel baat bij kan hebben. In een kinderboek is van alles mogelijk. In kinderboeken eten mensen spinnensoep (Hopsi-Topsi land), kun je wonen in een reuzenperzik (Roald Dahl), zijn draken echt en ben je na zeven jaar op een kachel liggen sterk genoeg om het dak van je huis op te tillen (Sterke Wanja).

Los van verbeelding in woorden gevat, bevatten kinderboeken ook letterlijk vaak mooie beelden (illustraties). Dit geldt zeker niet alleen voor prentenboeken. De prachtige tekeningen in ‘De Gebroeders Leeuwenhart’ van Astrid Lindgren hielpen mij bijvoorbeeld nóg beter om in de wondere wereld die zij beschreef te duiken. Een draak!

kinderboeken-draakIllustratie: Ilon Wikland 

 

Levenslessen en thematiek overbrengen

Kinderboeken zijn ook erg goed in het duidelijk en simpel overbrengen van levenslessen en thematiek. De thema’s zijn vaak voor volwassenen nog net zo relevant. Als je zelf kinderen hebt, leerkracht bent of op welke manier dan ook met kinderen in aanraking komt, dan kan een kinderboek soms helpen om een bepaald proces of situatie te duiden en begrijpelijk te maken. Om nog even terug te komen op het hierboven genoemde ‘De Gebroeders Leeuwenhart’, dit boek bood een heel bijzondere manier om als kind met rouw in aanraking te komen en de fantasievolle verbeelding in het verhaal gaf troost.

Een boek wat niet kan missen in een blog over het lezen van kinderboeken door volwassenen is natuurlijk ‘De Kleine Prins’ van Antoine de Saint-Exupéry. Het kleine boekje staat bol van prachtige levenslessen en eenvoudige, maar prachtige en doeltreffende illustraties. Goodreads heeft wel 863 quotes uit dit boekje op hun website staan. En dat voor een boekje dat slechts 93 pagina’s beslaat. Oprecht een meesterwerk dus. Spoiler voor wie het boekje nog niet gelezen heeft:

kinderboeken-dekleineprinsVertaling:
“Enkel met het hart kun je echt goed zien.
Het wezenlijke is onzichtbaar voor het
oog.”
Illustratie: Antoine de Saint-Exupéry

 

Ontsnappen aan de dagelijkse complexiteit

In ‘De Kleine Prins’ wordt gezegd dat het heel vermoeiend is voor kinderen om steeds uit te moeten leggen wat écht belangrijk is, omdat volwassenen dit niet goed begrijpen. Een milde manier van reageren is door te zeggen dat we andere dingen belangrijk zijn gaan vinden. Het volwassen leven bestaat uit veel verplichtingen en je kunt soms helemaal opgaan in de dagelijkse beslommeringen. “Ik heb vandaag 5 afspraken, 45 mails te beantwoorden, moet dit belangrijke rapport nog lezen en een begin maken aan project XYZ. Als ik thuiskom wil ik aandacht hebben voor hoe (indien van toepassing) de dag van mijn partner (en kinderen) was, maar moet er ook gekookt en de was gedaan worden.” Herkenbaar? Misschien vind je maar een van de vijf afspraken zélf echt belangrijk, wil je het gros van je tijd aan de start van het project besteden, maar spelen op werk andere belangen mee.

Dr. Louise Joy, als onderzoeker verbonden aan de Universiteit van Cambridge, stelt dat sommige volwassenen graag kinderboeken lezen, omdat het ze een ‘symbolische vlucht uit de teleurstelling van de realiteit’ biedt.

“We cherish children’s classics precisely because they represent a world that does not resemble the world as we experience it.” ~ Louise Joy

 

Je kunt door middel van kinderboeken in rijke fantasiewerelden barstensvol avonturen stappen, onbegrensd door de realiteit van wat wel en niet mogelijk is. Er zijn natuurlijk ook voldoende kinderboeken met verhalen die juist een overzichtelijke, veilige wereld scheppen. Ook dat kan wel eens fijn zijn, om mee te ontsnappen aan de complexe dagelijkse realiteit van een volwassen leven. Boeken over kwajongensavonturen of vriendenclubjes met een gedeelde hobby zoals zeilen of paardrijden. Het lief en leed dat in deze boeken beschreven wordt, is bijna altijd ingebakerd in een veilige, ondersteunende omgeving. In contrast met de soms harde werkelijkheid kan dit als een warm bad ervaren worden. Ook de zinnen zijn eenvoudiger geschreven, woordkeuzes vaak simpeler, dus ook dat biedt een ontsnapping uit de complexiteit van communicatie zoals we die als volwassenen vaak tegenkomen.

kinderboeken-literatureschildren

Louise Joy stelt dat kinderboeken ons meer over onze volwassen wereld kunnen vertellen dan dat ze ons over die van kinderen leren, want kinderboeken worden door volwassenen geschreven, gepubliceerd, (voor)gelezen en nog altijd gewaardeerd. Een interessante invalshoek, die niet geheel kritiekloos wordt ontvangen. Sommige auteurs van kinderboeken geven aan dat er niet valt te generaliseren of dat de zogenaamde vlucht in kinderboeken dezelfde is als het kijken naar historische dramaseries op televisie. Voor het laatste valt wellicht te stellen dat het over het algemeen zo is dat we de scherpe randjes vaak zijn vergeten als we terugblikken. Het leven in de tijd waarin historische drama’s zich afspelen was in veel aspecten moeilijker en gevaarlijker dan het leven van velen anno 2019.

Het is gewoon grappig

Als je als volwassene nog wel eens een kinderboek hebt gelezen dan zal je het volgende misschien herkennen. Soms haal je er ineens dingen uit die je als kind nooit zo waren opgevallen. Er zit soms een dubbele laag in of een dubbelzinnig grapje waarvan je als kind de lading nog niet begreep. Annie M.G. Schmidt was “onze” koningin van de dubbelzinnigheid. Minoes is een boek van haar hand dat door kinderen en volwassenen heel anders wordt ervaren. En zodoende werd dit ook in verfilming een succes voor kinderen en volwassenen. Hilariteit alom.

Welk kinderboek was jouw favoriet? En heb je het nog wel eens herlezen?


Deze blog is geschreven door Ianthe Dickhoff, senior communicatie-adviseur bij Public Cinema.

We helpen organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. In onze blog delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen.