Vrijwel niemand heeft tijd om grote hoeveelheden data uit te lezen en te verwerken. Daarom doen mensen of zelfs computers dat voor ons. Zij visualiseren de data zodat we in een oogwenk begrijpen wat er aan de hand is. Maar trekken we wel altijd de juiste conclusies?

Er is steeds meer data beschikbaar en daar worden steeds creatievere analyses op losgelaten. Dat is positief, maar ook iets om alert op te zijn. Zo levert een deel van het sociaal-wetenschappelijk, economisch en medisch onderzoek verbanden op, die bij nader inzien te kort door de bocht gaan.

De laatste jaren komt daar steeds vaker datavisualisatie bij. Met schitterende grafieken, infographics en (interactieve) websites overtuigen onderzoekers ons van hun conclusies. Fijn dat we daarmee beter begrijpen wat ze bedoelen, maar je moet je altijd afvragen of hun conclusies ook de jouwe zijn. Want af en toe word je gewoon voor de gek gehouden. En daar kan je zelf wat aan doen.

Een tijd terug hebben we een blog geschreven over de verantwoordelijkheden van de beeldmaker. Nu doen we een beroep op de ontvanger.

Train een kritisch oog

In het tijdperk van ‘fake news’ is een kritisch oog geen overbodige luxe. Er zijn namelijk veel manieren om informatie op een manipulatieve manier te visualiseren. Hieronder vind je drie voorbeelden die je vanaf nu direct kan herkennen:

1. De ‘3D deceptie’
Kijk eens naar de figuur hieronder. Hoeveel procent van de totale taartdiagram neemt de groene punt volgens jou in? En hoeveel procent neemt de paarse punt in? Schuif dan nu de rode balk naar rechts, en kijk nog eens goed. Het is precies dezelfde taartdiagram, maar dan zonder 3D-perspectief.

 

2. De ‘zoom-in zwendel’
Verkiezingen zijn lastig te voorspellen met polls. Dat weten we sinds de Brexit en de verkiezing van Trump maar al te goed. Bij de Brexit was het hoe dan ook razend spannend. Maar niet volgens de staafdiagram van een poll van ‘The Observer’. In ieder geval niet in eerste opzicht. Hier lijkt het een ‘landslide’ te worden voor kamp Brexit en zijn er slechts enkele Bremainers. Schuif de balk naar rechts om een andere weergave van dezelfde cijfers te zien. Dat geeft een veel genuanceerder beeld.

 

 

3. De ‘context knoeierij’
Dit is een favoriet van lobbyisten die iets moeten verdedigen wat je eigenlijk niet kan verdedigen. Of het nu gaat om de relatie tussen roken en kanker, het aantal doden door vuurwapens of de effecten van klimaatverandering. De ‘merchants of death’ relativeren alles dood, en ontkennen vervolgens het probleem. En daar kunnen ze een lijndiagram zoals degene hieronder uitermate goed bij gebruiken. Maar wat gebeurt er als je de schuif naar rechts verplaatst?

Drie valkuilen waar je nu niet meer intrapt

Je hebt gezien hoe eenvoudig je met datavisualisatie voor de gek wordt gehouden. Wil je voortaan zeker van je zaak zijn? Zorg dan dat je altijd weet waar de data vandaan komt, en waarom de afzender ze op deze manier zou presenteren. Vraag je vervolgens af: zijn dit ook mijn conclusies? Hoe dan ook: in de bovenstaande drie valkuilen trap je nu niet meer zo snel. Toch?

 

Deze blog is geschreven door Thijs Kasbergen, creatief directeur van Public Cinema. 

We helpen organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. In onze blog delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen. Neem contact op om eens verder te praten over onze inzichten en jouw organisatie.

Meer leren? Lees hier onze andere berichten:

verticalevideo-header

Nadert het einde van de horizontale video?

| Social media, Video | No Comments
Uit onderzoek blijkt dat maar liefst 82,5 procent van de mobiele gebruikers hun telefoon verticaal houdt om video’s te bekijken, ook als deze video’s horizontaal zijn. Het klinkt dus logisch…
Inspiratie voor jouw organisatie

Inspiratie voor jouw organisatie

| Animatie, Video | No Comments
Aan het einde van elk kwartaal zet Dennis een aantal van onze projecten en interessante beelden van anderen op een rij. Inspiratie voor je organisatie om meer te doen met…

Waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen

| Illustratie | No Comments
Verbeelding, levenslessen, ontsnappen aan de realiteit en humor zijn belangrijke redenen waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen.