De schoolexamens bereiden scholieren onvoldoende voor op hun toekomst. Welke essentiële vaardigheden zoals creatief denken toetsen we niet, en leren we ze ook niet?

AL EEN EEUW LANG DEZELFDE EXAMENS

Het kan je niet ontgaan zijn: de examens zijn weer begonnen. En wat staat er op het programma? Aardrijkskunde, scheikunde, Nederlands, enzovoort, enzovoort. Dezelfde vakken waar ikzelf (33 jaar), mijn ouders van 65 en mijn grootouders van 95 examen in deden. Terwijl alles in de wereld is veranderd, zijn de schoolexamens in essentie al een eeuw lang hetzelfde. Wat toetsen we? Parate kennis. Hoe toetsen we dat? Met pen en papier aan tafels in gymzalen. Waarom bereidt dat scholieren absoluut niet voor op de toekomst?

HOE ZIET JE TOEKOMST ERUIT?

Toen ik in de brugklas zat was email nog revolutionair

De middelbare school is eigenlijk een gekke plek: je leert er namelijk per definitie weinig over de toekomst. Toen ik in 1996 in de brugklas zat, was een e-mail nog revolutionair. Wikipedia kwam 5 jaar later. Nog eens 5 jaar later was er de smartphone. En intussen is met de Hololens het verschil tussen de echte en de virtuele wereld definitief verdwenen. Toen ik in 2002 examen deed waren er zo’n 500.000 ZZP’ers in Nederland, nu zijn dat er 1.200.000. De arbeidsmarkt ziet er radicaal anders uit.

… EN HOE BEREIDT JE JEZELF VOOR?

Ik zat op een van de beste scholen in Nederland (het Christelijk Gymnasium Utrecht), maar over ondernemerschap hoorde je nooit iemand. Laat staan dat ondernemerschap tijdens het examen werd getoetst. Dat je ook een eigen bedrijf kon opzetten, ontdekte ik later zelf. En dat terwijl de toekomst juist schreeuwt om ondernemerschap – in brede zin. Enerzijds vereisen de vraagstukken van de toekomst een ondernemende houding: kijk maar naar Boyan Slat’s Ocean Cleanup Project. Anderzijds moet je in een steeds flexibelere arbeidsmarkt ondernemend blijven in je persoonlijke ontwikkeling: je moet ‘leren leren’. Welke andere essentiële vaardigheden voor de toekomst toetsen we momenteel niet?

DIT TOETSEN WE NIET(1): CREATIVITEIT

De eerste vaardigheid die we niet toetsen is creativiteit. Volledig ten onrechte wordt creativiteit op de middelbare school geassocieerd met ‘pretvakken’ zoals muziek en tekenen. Creativiteit is zoveel meer dan een mooie tekening maken. Creativiteit behelst het vermogen om ontwikkelingen en verbanden te zien die anderen (nog) niet zien. Om ideeën te bedenken én te realiseren. Om uit niets iets te maken. In de managementliteratuur is er steeds meer serieuze aandacht voor creativiteit binnen organisaties – zie bijvoorbeeld Daniel Pink’s ‘A whole new mind. Helaas zijn deze inzichten nog onvoldoende doorgedrongen tot het onderwijs.

DIT TOETSEN WE NIET(2): VERTAALSLAGEN MAKEN

Het echte leven heeft niks te maken met examens

Wat ook maar niet doordringt: mensen zijn succesvol als ze uniek specialistisch werk kunnen leveren óf als ze vertaalslagen kunnen maken tussen verschillende werelden. Dat laatste toetsen examens niet: elk vak wordt apart gedoceerd en apart getoetst. En dat terwijl de toegevoegde waarde juist zit in de verbinding, de combinatie, de ‘cross-over’ tussen vakgebieden. Denk aan IT’ers met gevoel voor vormgeving; artsen die organisaties begrijpen; kunstenaars met ondernemingszin; wetenschappers die voortreffelijk in het openbaar spreken. Overal om je heen zie je dat het echte leven niets te maken heeft met schoolexamens. En dan te bedenken dat je als middelbaar scholier toch nog een relatief brede basis meekrijgt. Want op wat er daarna komt bereidt het examen je al helemaal niet voor.

DIT TOETSEN WE NIET(3): LEVENSLOOP DENKEN

Vrijwel geen scholier heeft besef van de ouderwetse fuik waar je na je schoolexamen in terechtkomt. Vóór je examen maak je al een keuze voor een vervolgopleiding die je leven grotendeels lijkt te gaan bepalen. Door het versoberde leenstelsel komt er nog eens een enorme druk op jongeren te liggen om de juiste opleiding te kiezen en optimaal te presteren. Met als gevolg dat we nu een recordaantal mensen tussen de 20 en 30 jaar oud een burn-out heeft. En de ironie is juist dat onze hele levensloop op zijn kop staat.

Niemand realiseert zich dat we straks op ons 75e met pensioen gaan

Er zijn voorspellingen dat de hélft van alle meisjes die nu geboren worden, 100 jaar oud wordt. Niemand realiseert het zich nog, maar straks gaan we op ons 75ste met pensioen. Als we dat weten, moeten we echt drastisch onze hele levensloop gaan heroverwegen. Het pad waar we nu op zitten loopt namelijk dood. Veel babyboomers gingen rond hun 60ste met vroegpensioen. We zitten nu al met een generatie 50-plussers die geen positie meer heeft op de arbeidsmarkt. En als we zo doorgaan voorspel ik dat we straks massaal met 40-plussers zitten die zich een burn-out hebben gewerkt en te weinig zijn blijven leren. Een mistroostig scenario dat we alleen kunnen voorkomen als we bij de generaties van de toekomst beginnen: de scholieren.

ESSENTIELE VAARDIGHEDEN WEL ONTWIKKELEN?

Samenvattend: ondernemerschap, creativiteit, vertaalslagen maken en levensloopdenken zijn essentiële vaardigheden die we niet toetsen door middel van examens – en die we scholieren ook niet leren. Dit is ook niet te doen op de klassieke manier waarop examens nu worden afgenomen en waarop we het onderwijs hebben ingericht. We zullen dus alternatieve onderwijs- en toetsingsvormen moeten ontwikkelen die aanvullend zijn op het traditionele onderwijs en de examens. Daarvoor kunnen we ter inspiratie bijvoorbeeld kijken naar hackathons en 48 Hour Film Projects.

We moeten het kind niet met het badwater weggooien: het traditionele examen heeft absoluut zijn waarde. Maar de uitdagingen waar ze in de toekomst voor komen te staan, kunnen scholieren niet te lijf gaan met pen en papier aan tafels in gymzalen. Tijd om het anders te gaan doen.

Deze blog is geschreven door Peter Kasbergen, algemeen directeur bij Public Cinema.

We helpen organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. In onze blogs delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen. Neem contact op om eens verder te praten over onze inzichten en jouw organisatie.

Meer leren? Lees hier onze andere blogs:

Inspiratie voor jouw organisatie

Inspiratie voor jouw organisatie

| Animatie, Video | No Comments
Aan het einde van elk kwartaal zet Dennis een aantal van onze projecten en interessante beelden van anderen op een rij. Inspiratie voor je organisatie om meer te doen met…

Waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen

| Illustratie | No Comments
Verbeelding, levenslessen, ontsnappen aan de realiteit en humor zijn belangrijke redenen waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen.

5 succesvolle vacature video’s in de publieke sector

| Video | No Comments
De afgelopen jaren werden vacature video’s steeds vaker op social media ingezet. Ook wij gingen met vacature video’s aan de slag voor onder andere gemeenten en zorginstellingen. Wij delen graag…

De schoolexamens bereiden scholieren onvoldoende voor op hun toekomst. Welke essentiële vaardigheden zoals creatief denken toetsen we niet, en leren we ze ook niet?

AL EEN EEUW LANG DEZELFDE EXAMENS

Het kan je niet ontgaan zijn: de examens zijn weer begonnen. En wat staat er op het programma? Aardrijkskunde, scheikunde, Nederlands, enzovoort, enzovoort. Dezelfde vakken waar ikzelf (33 jaar), mijn ouders van 65 en mijn grootouders van 95 examen in deden. Terwijl alles in de wereld is veranderd, zijn de schoolexamens in essentie al een eeuw lang hetzelfde. Wat toetsen we? Parate kennis. Hoe toetsen we dat? Met pen en papier aan tafels in gymzalen. Waarom bereidt dat scholieren absoluut niet voor op de toekomst?

HOE ZIET JE TOEKOMST ERUIT?

De middelbare school is eigenlijk een gekke plek: je leert er namelijk per definitie weinig over de toekomst. Toen ik in 1996 in de brugklas zat, was een e-mail nog revolutionair. Wikipedia kwam 5 jaar later. Nog eens 5 jaar later was er de smartphone. En intussen is met de Hololens het verschil tussen de echte en de virtuele wereld definitief verdwenen. Toen ik in 2002 examen deed waren er zo’n 500.000 ZZP’ers in Nederland, nu zijn dat er 1.200.000. De arbeidsmarkt ziet er radicaal anders uit.

… EN HOE BEREIDT JE JEZELF VOOR?

Ik zat op een van de beste scholen in Nederland (het Christelijk Gymnasium Utrecht), maar over ondernemerschap hoorde je nooit iemand. Laat staan dat ondernemerschap tijdens het examen werd getoetst. Dat je ook een eigen bedrijf kon opzetten, ontdekte ik later zelf. En dat terwijl de toekomst juist schreeuwt om ondernemerschap – in brede zin. Enerzijds vereisen de vraagstukken van de toekomst een ondernemende houding: kijk maar naar Boyan Slat’s Ocean Cleanup Project. Anderzijds moet je in een steeds flexibelere arbeidsmarkt ondernemend blijven in je persoonlijke ontwikkeling: je moet ‘leren leren’. Welke andere essentiële vaardigheden voor de toekomst toetsen we momenteel niet?

DIT TOETSEN WE NIET(1): CREATIVITEIT

De eerste vaardigheid die we niet toetsen is creativiteit. Volledig ten onrechte wordt creativiteit op de middelbare school geassocieerd met ‘pretvakken’ zoals muziek en tekenen. Creativiteit is zoveel meer dan een mooie tekening maken. Creativiteit behelst het vermogen om ontwikkelingen en verbanden te zien die anderen (nog) niet zien. Om ideeën te bedenken én te realiseren. Om uit niets iets te maken. In de managementliteratuur is er steeds meer serieuze aandacht voor creativiteit binnen organisaties – zie bijvoorbeeld Daniel Pink’s ‘A whole new mind. Helaas zijn deze inzichten nog onvoldoende doorgedrongen tot het onderwijs.

DIT TOETSEN WE NIET(2): VERTAALSLAGEN MAKEN

Wat ook maar niet doordringt: mensen zijn succesvol als ze uniek specialistisch werk kunnen leveren óf als ze vertaalslagen kunnen maken tussen verschillende werelden. Dat laatste toetsen examens niet: elk vak wordt apart gedoceerd en apart getoetst. En dat terwijl de toegevoegde waarde juist zit in de verbinding, de combinatie, de ‘cross-over’ tussen vakgebieden. Denk aan IT’ers met gevoel voor vormgeving; artsen die organisaties begrijpen; kunstenaars met ondernemingszin; wetenschappers die voortreffelijk in het openbaar spreken. Overal om je heen zie je dat het echte leven niets te maken heeft met schoolexamens. En dan te bedenken dat je als middelbaar scholier toch nog een relatief brede basis meekrijgt. Want op wat er daarna komt bereidt het examen je al helemaal niet voor.

DIT TOETSEN WE NIET(3): LEVENSLOOP DENKEN

Vrijwel geen scholier heeft besef van de ouderwetse fuik waar je na je schoolexamen in terechtkomt. Vóór je examen maak je al een keuze voor een vervolgopleiding die je leven grotendeels lijkt te gaan bepalen. Door het versoberde leenstelsel komt er nog eens een enorme druk op jongeren te liggen om de juiste opleiding te kiezen en optimaal te presteren. Met als gevolg dat we nu een recordaantal mensen tussen de 20 en 30 jaar oud een burn-out heeft. En de ironie is juist dat onze hele levensloop op zijn kop staat.

Er zijn voorspellingen dat de hélft van alle meisjes die nu geboren worden, 100 jaar oud wordt. Niemand realiseert het zich nog, maar straks gaan we op ons 75ste met pensioen. Als we dat weten, moeten we echt drastisch onze hele levensloop gaan heroverwegen. Het pad waar we nu op zitten loopt namelijk dood. Veel babyboomers gingen rond hun 60ste met vroegpensioen. We zitten nu al met een generatie 50-plussers die geen positie meer heeft op de arbeidsmarkt. En als we zo doorgaan voorspel ik dat we straks massaal met 40-plussers zitten die zich een burn-out hebben gewerkt en te weinig zijn blijven leren. Een mistroostig scenario dat we alleen kunnen voorkomen als we bij de generaties van de toekomst beginnen: de scholieren.

ESSENTIELE VAARDIGHEDEN WEL ONTWIKKELEN?

Samenvattend: ondernemerschap, creativiteit, vertaalslagen maken en levensloopdenken zijn essentiële vaardigheden die we niet toetsen door middel van examens – en die we scholieren ook niet leren. Dit is ook niet te doen op de klassieke manier waarop examens nu worden afgenomen en waarop we het onderwijs hebben ingericht. We zullen dus alternatieve onderwijs- en toetsingsvormen moeten ontwikkelen die aanvullend zijn op het traditionele onderwijs en de examens. Daarvoor kunnen we ter inspiratie bijvoorbeeld kijken naar hackathons en 48 Hour Film Projects.

We moeten het kind niet met het badwater weggooien: het traditionele examen heeft absoluut zijn waarde. Maar de uitdagingen waar ze in de toekomst voor komen te staan, kunnen scholieren niet te lijf gaan met pen en papier aan tafels in gymzalen. Tijd om het anders te gaan doen.

Deze blog is geschreven door Peter Kasbergen, algemeen directeur bij Public Cinema.

We helpen organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. In onze blogs delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen. Neem contact op om eens verder te praten over onze inzichten en jouw organisatie.

Meer leren? Lees hier onze andere blogs:

Inspiratie voor jouw organisatie

Inspiratie voor jouw organisatie

| Animatie, Video | No Comments
Aan het einde van elk kwartaal zet Dennis een aantal van onze projecten en interessante beelden van anderen op een rij. Inspiratie voor je organisatie om meer te doen met…

Waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen

| Illustratie | No Comments
Verbeelding, levenslessen, ontsnappen aan de realiteit en humor zijn belangrijke redenen waarom je als volwassene kinderboeken zou moeten (blijven) lezen.

5 succesvolle vacature video’s in de publieke sector

| Video | No Comments
De afgelopen jaren werden vacature video’s steeds vaker op social media ingezet. Ook wij gingen met vacature video’s aan de slag voor onder andere gemeenten en zorginstellingen. Wij delen graag…