Alle vormenAnimatieVideo

Communiceren met vluchtelingen

By oktober 22, 2015 februari 13th, 2019 One Comment

oe communiceer je als land met vluchtelingen? Om niet de regie over de beeldvorming van je land te verliezen, kun je maar beter proactief communiceren. Maar welke koers kies je daarbij?

AFSCHRIKKEN, AANTREKKEN, VERDUIDELIJKEN…

Het houdt de gemoederen bezig: De vluchtelingencrisis. Kranten en internet staan er vol mee. Iedereen heeft een mening en de politiek is ouderwets verdeeld. Moeten we vluchtelingen afschrikken? Moeten we juist het signaal afgeven dat vluchtelingen welkom zijn? Of moeten we gewoon duidelijk zijn? De regering heeft in ieder geval één ding besloten: de voorzieningen moeten sober zijn. Om de vluchtelingen te informeren over die soberheid heeft staatsecretaris Dijkhof een open brief geschreven aan de vluchtelingen.

Nederland is niet het enige land dat contact zoekt. Over de hele wereld proberen landen te communiceren met vluchtelingen. Maar lukt dat? Hoe kom je in contact met een groep zonder adres, zonder land?

HOE WORDT ER GECOMMUNICEERD?

Het beeld is bekend: vluchtelingen, zonder enige bezittingen en bijna verdronken, die aan de kusten van Europa signaal zoeken op hun smartphones. In eerste instantie om hun familie te laten weten dat ze het ‘gered’ hebben. Vervolgens is de smartphone hun kompas naar welvaart in Europa.

Veel mensen zijn over dit beeld gevallen. Hulpbehoevendheid en het bezit van een smartphone zijn blijkbaar moeilijk te rijmen. Ook als je verder totaal berooid met blote voeten op een strand in Lampedusa staat. Maar juist via die smartphone proberen overheden de vluchtelingen te bereiken. Via hun device kunnen ze internet gebruiken, en, nog belangrijker, films kijken op internet. Met beeld kun je immers een krachtige boodschap versturen. En beeld communiceert universeel, zo dacht ook Australië toen ze in 2014 de volgende film op internet verspreidde:

‘NO WAY’, de duidelijke boodschap van Australië richting bootvluchtelingen en mensensmokkelaars, werkte. Het aantal bootvluchtelingen nam af. Maar toch was deze boodschap volgens Australië nog niet duidelijk genoeg. Daarom heeft de Australische regering afgelopen april opdracht gegeven tot een zeer omstreden film met afschrikwekkende beelden van verdrinkende vluchtelingen. Dat deze film al een tijdje op zich laat wachten zegt misschien genoeg.

Australië verdedigt zijn aanpak altijd door aan te geven dat het belang van de vluchteling voorop staat, die moet niet in de praatjes van mensensmokkelaars trappen en de boottocht maken. De afschrik-communicatie is gefocust op de weg naar welvaart. Denemarken focust zich daarentegen op de welvaart zelf, of trekt deze eigenlijk in twijfel. En een Hongaarse burgemeester raadt vluchtelingen aan om niet door Hongarije naar Duitsland te reizen:

Zoals sommige landen zich aanprijzen als vakantieland, zo prijst Denemarken zich in een advertentie in de krant van Libanon af als asielzoekersland. Een welverdiende Nederlandse parodie gaat inmiddels internationaal viral.

Het zou zomaar kunnen dat deze parodie een hele reeks films in gang zet van landen die zichzelf humoristisch afprijzen. Maar het leidt wel af van de boodschap. Want hoe moet je wel communiceren met de vluchtelingen?

WAT KAN NEDERLAND DOEN?

Voor Wilders is het zo klaar als een klontje. Wij moeten eenzelfde film maken als Australië. Maar vooralsnog zet Nederland geen gewaagde stappen. Met de brief van Dijkhoff spreekt de regering voor het eerst direct de vluchtelingen aan. Maar waarom een brief en geen videoboodschap? Dijkhoff doet het niet slecht voor de camera. Met zijn mimiek zou hij universeel de toon aan kunnen slaan waar hij in zijn brief zo naar op zoek is.

Maar er zijn meer mogelijkheden. Een film hoeft niet de negatieve inslag te hebben die Australië en Denemarken hebben gekozen.

LAAT ZIEN WIE JE BENT

Veel mensen zijn bang dat de vluchtelingen die wij asiel geven onze cultuur niet begrijpen, dat ze raar zullen opkijken wanneer twee mannen elkaar zoenen op straat en niemand er iets van zegt. Dat mensen in discussie kunnen met de politie en overal alcohol te koop is.

Laat dat zien als land! Ga verder dan de gebruikelijke klompen, molens, kaas en tulpenbollen. Laat zien welke normen en waarden gelden, welke rol het geloof en het individu speelt, welk arbeidsethos we hebben en wat het poldermodel is. Welke rechten en welke plichten je hebt als Nederlander. Dit kan in één of meerdere films. Uiteraard liggen clowneske stereotypen op de loer (denk aan Trots op Nederland), maar er zijn genoeg manieren om dit op een professionele en integere wijze te doen. Zo kunnen vluchtelingen zich vooraf informeren en overwegen of Nederland voor hen de beste plek is.

LAAT ZIEN HOE HET IS

Hoe is de opvang in Nederland? Hoe zit het met een verblijfsvergunning? Mag je werken? Hoe zien de opvangplekken er precies uit? Welke vergoeding krijg je? Hoe zit het met gezondheidszorg? Mag je familie komen? Duizend en één vragen die een vluchteling heeft. Dijkhoff probeert deze vragen te beantwoorden in zijn brief. Maar een brief verschaft bij lange na niet genoeg informatie.

Een film met beelden van de opvangplekken. Een duidelijk beeld van het sentiment in Nederland ten opzichte van de vluchtelingen (vooralsnog overheersend verwelkomend?). Een animatie die uitlegt wat je precies voor vierenveertig euro zakgeld kan kopen in Nederland. Of een infographic van wat in Nederland verstaan wordt onder zorg in natura (dat kan nogal verschillen per land). En een duidelijke online landing waar dit allemaal te vinden is. Daarmee kunnen vluchtelingen zelf een goed beeld vormen van de opvang in plaats van het horen zeggen waarop ze nu hun keuzes baseren.

LAAT ZIEN WAT JE NODIG HEBT

Je kunt het ook omdraaien: niet aangeven wat vluchtelingen kunnen krijgen of wat een land aanbiedt, maar juist wat een land nodig heeft en wat vluchtelingen kunnen bieden. Dan kun je met informatie op positieve wijze gaan sturen.

Je kunt als land goed aangeven hoe de arbeidsmarkt in elkaar steekt. In Nederland hebben we bijvoorbeeld over een paar jaar een groot tekort aan leraren, omdat die dan allemaal met pensioen gaan. Heb je als vluchteling ervaring in het onderwijs en ben je nog wat jonger, dan maak je straks grote kans op een baan en kan je dus je steentje bijdragen aan een beter Nederland.

Wanneer je dit in een breder kader (bijvoorbeeld Europees) plaatst dan zou het een ‘roadmap’ voor de vluchteling kunnen zijn. Zo hebben we in Nederland een tekort aan programmeurs terwijl deze in Spanje juist in overvloed zijn. In Nederland is weer een overschot aan organisatieadviseurs, die in Spanje, met een pril herstel van de economie, juist weer waardevol zouden kunnen zijn. Zo’n overzicht zou je voor alle lagen van leeftijd, opleiding en capaciteit kunnen maken.

LAAT ZIEN WAT JE NODIG HEBT

Wanneer elk land in Europa zijn communicatie zo insteekt, kunnen de vluchtelingen in ieder geval een weloverwogen keuze maken. Dit lijkt misschien eenzijdig voordelig te zijn en het zal het probleem van de hoeveelheid vluchtelingen ook niet oplossen, maar het kan wel voor beweging zorgen. Zo komen er misschien toch sneller vluchtelingen die beter bij een land passen of meer de capaciteiten hebben om een land vooruit te helpen. Het kan er uiteindelijk voor zorgen dat mensen toch in de eigen regio blijven doordat ze zich realiseren dat onze cultuur niets voor hen is. Maar het belangrijkste is dat je je als land proactief opstelt en een communicatiebrug slaat op mondiale schaal. Anders verlies je volledig de regie, zo blijkt dagelijks uit het nieuws.

Public Cinema helpt organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. Op deze kennisbank delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen. Neem contact op om eens verder te praten over onze inzichten en jouw organisatie.

MEER LEZEN?

oe communiceer je als land met vluchtelingen? Om niet de regie over de beeldvorming van je land te verliezen, kun je maar beter proactief communiceren. Maar welke koers kies je daarbij?

AFSCHRIKKEN, AANTREKKEN, VERDUIDELIJKEN…

Het houdt de gemoederen bezig: De vluchtelingencrisis. Kranten en internet staan er vol mee. Iedereen heeft een mening en de politiek is ouderwets verdeeld. Moeten we vluchtelingen afschrikken? Moeten we juist het signaal afgeven dat vluchtelingen welkom zijn? Of moeten we gewoon duidelijk zijn? De regering heeft in ieder geval één ding besloten: de voorzieningen moeten sober zijn. Om de vluchtelingen te informeren over die soberheid heeft staatsecretaris Dijkhof een open brief geschreven aan de vluchtelingen.

Nederland is niet het enige land dat contact zoekt. Over de hele wereld proberen landen te communiceren met vluchtelingen. Maar lukt dat? Hoe kom je in contact met een groep zonder adres, zonder land?

HOE WORDT ER GECOMMUNICEERD?

Het beeld is bekend: vluchtelingen, zonder enige bezittingen en bijna verdronken, die aan de kusten van Europa signaal zoeken op hun smartphones. In eerste instantie om hun familie te laten weten dat ze het ‘gered’ hebben. Vervolgens is de smartphone hun kompas naar welvaart in Europa.

Veel mensen zijn over dit beeld gevallen. Hulpbehoevendheid en het bezit van een smartphone zijn blijkbaar moeilijk te rijmen. Ook als je verder totaal berooid met blote voeten op een strand in Lampedusa staat. Maar juist via die smartphone proberen overheden de vluchtelingen te bereiken. Via hun device kunnen ze internet gebruiken, en, nog belangrijker, films kijken op internet. Met beeld kun je immers een krachtige boodschap versturen. En beeld communiceert universeel, zo dacht ook Australië toen ze in 2014 de volgende film op internet verspreidde:

‘NO WAY’, de duidelijke boodschap van Australië richting bootvluchtelingen en mensensmokkelaars, werkte. Het aantal bootvluchtelingen nam af. Maar toch was deze boodschap volgens Australië nog niet duidelijk genoeg. Daarom heeft de Australische regering afgelopen april opdracht gegeven tot een zeer omstreden film met afschrikwekkende beelden van verdrinkende vluchtelingen. Dat deze film al een tijdje op zich laat wachten zegt misschien genoeg.

Australië verdedigt zijn aanpak altijd door aan te geven dat het belang van de vluchteling voorop staat, die moet niet in de praatjes van mensensmokkelaars trappen en de boottocht maken. De afschrik-communicatie is gefocust op de weg naar welvaart. Denemarken focust zich daarentegen op de welvaart zelf, of trekt deze eigenlijk in twijfel. En een Hongaarse burgemeester raadt vluchtelingen aan om niet door Hongarije naar Duitsland te reizen:

Zoals sommige landen zich aanprijzen als vakantieland, zo prijst Denemarken zich in een advertentie in de krant van Libanon af als asielzoekersland. Een welverdiende Nederlandse parodie gaat inmiddels internationaal viral.

Het zou zomaar kunnen dat deze parodie een hele reeks films in gang zet van landen die zichzelf humoristisch afprijzen. Maar het leidt wel af van de boodschap. Want hoe moet je wel communiceren met de vluchtelingen?

WAT KAN NEDERLAND DOEN?

Voor Wilders is het zo klaar als een klontje. Wij moeten eenzelfde film maken als Australië. Maar vooralsnog zet Nederland geen gewaagde stappen. Met de brief van Dijkhoff spreekt de regering voor het eerst direct de vluchtelingen aan. Maar waarom een brief en geen videoboodschap? Dijkhoff doet het niet slecht voor de camera. Met zijn mimiek zou hij universeel de toon aan kunnen slaan waar hij in zijn brief zo naar op zoek is.

Maar er zijn meer mogelijkheden. Een film hoeft niet de negatieve inslag te hebben die Australië en Denemarken hebben gekozen.

LAAT ZIEN WIE JE BENT

Veel mensen zijn bang dat de vluchtelingen die wij asiel geven onze cultuur niet begrijpen, dat ze raar zullen opkijken wanneer twee mannen elkaar zoenen op straat en niemand er iets van zegt. Dat mensen in discussie kunnen met de politie en overal alcohol te koop is.

Laat dat zien als land! Ga verder dan de gebruikelijke klompen, molens, kaas en tulpenbollen. Laat zien welke normen en waarden gelden, welke rol het geloof en het individu speelt, welk arbeidsethos we hebben en wat het poldermodel is. Welke rechten en welke plichten je hebt als Nederlander. Dit kan in één of meerdere films. Uiteraard liggen clowneske stereotypen op de loer (denk aan Trots op Nederland), maar er zijn genoeg manieren om dit op een professionele en integere wijze te doen. Zo kunnen vluchtelingen zich vooraf informeren en overwegen of Nederland voor hen de beste plek is.

LAAT ZIEN HOE HET IS

Hoe is de opvang in Nederland? Hoe zit het met een verblijfsvergunning? Mag je werken? Hoe zien de opvangplekken er precies uit? Welke vergoeding krijg je? Hoe zit het met gezondheidszorg? Mag je familie komen? Duizend en één vragen die een vluchteling heeft. Dijkhoff probeert deze vragen te beantwoorden in zijn brief. Maar een brief verschaft bij lange na niet genoeg informatie.

Een film met beelden van de opvangplekken. Een duidelijk beeld van het sentiment in Nederland ten opzichte van de vluchtelingen (vooralsnog overheersend verwelkomend?). Een animatie die uitlegt wat je precies voor vierenveertig euro zakgeld kan kopen in Nederland. Of een infographic van wat in Nederland verstaan wordt onder zorg in natura (dat kan nogal verschillen per land). En een duidelijke online landing waar dit allemaal te vinden is. Daarmee kunnen vluchtelingen zelf een goed beeld vormen van de opvang in plaats van het horen zeggen waarop ze nu hun keuzes baseren.

LAAT ZIEN WAT JE NODIG HEBT

Je kunt het ook omdraaien: niet aangeven wat vluchtelingen kunnen krijgen of wat een land aanbiedt, maar juist wat een land nodig heeft en wat vluchtelingen kunnen bieden. Dan kun je met informatie op positieve wijze gaan sturen.

Je kunt als land goed aangeven hoe de arbeidsmarkt in elkaar steekt. In Nederland hebben we bijvoorbeeld over een paar jaar een groot tekort aan leraren, omdat die dan allemaal met pensioen gaan. Heb je als vluchteling ervaring in het onderwijs en ben je nog wat jonger, dan maak je straks grote kans op een baan en kan je dus je steentje bijdragen aan een beter Nederland.

Wanneer je dit in een breder kader (bijvoorbeeld Europees) plaatst dan zou het een ‘roadmap’ voor de vluchteling kunnen zijn. Zo hebben we in Nederland een tekort aan programmeurs terwijl deze in Spanje juist in overvloed zijn. In Nederland is weer een overschot aan organisatieadviseurs, die in Spanje, met een pril herstel van de economie, juist weer waardevol zouden kunnen zijn. Zo’n overzicht zou je voor alle lagen van leeftijd, opleiding en capaciteit kunnen maken.

WELKE KOERS?

Wanneer elk land in Europa zijn communicatie zo insteekt, kunnen de vluchtelingen in ieder geval een weloverwogen keuze maken. Dit lijkt misschien eenzijdig voordelig te zijn en het zal het probleem van de hoeveelheid vluchtelingen ook niet oplossen, maar het kan wel voor beweging zorgen. Zo komen er misschien toch sneller vluchtelingen die beter bij een land passen of meer de capaciteiten hebben om een land vooruit te helpen. Het kan er uiteindelijk voor zorgen dat mensen toch in de eigen regio blijven doordat ze zich realiseren dat onze cultuur niets voor hen is. Maar het belangrijkste is dat je je als land proactief opstelt en een communicatiebrug slaat op mondiale schaal. Anders verlies je volledig de regie, zo blijkt dagelijks uit het nieuws.

Public Cinema helpt organisaties optimaal te presteren door beeld in te zetten. Op deze kennisbank delen we inzichten die jouw organisatie daarbij kunnen helpen. Neem contact op om eens verder te praten over onze inzichten en jouw organisatie.

MEER LEZEN?

Join the discussion One Comment